گلستان سعدی
من آن مرغ سخندانم كه در خاكم رود صورت
هنوز آواز میآيد به معنی از گلستانم
متن گلستان سعدي را با جستجو در وب میتوان یافت اما بيشتر آن چه يافت ميشود گويي همه استنساخي از يك نسخه واحد تحريف شده (یا خلاصه شده!) و پر غلط است. باب اول گلستان در اين نسخه با اين جملات آغاز ميشود:
در يكي از جنگها عدهاي را اسير كردند و نزد شاه آوردند. شاه فرمان داد تا يكي از اسيران را اعدام كنند. اسير كه از زندگي نااميد شده بود خشمگين شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد كه گفتهاند: هر كه دست ازجان بشويد...
و از اينجا به بعد متن، متن گلستان ميشود! حالا متن اصلي را ببينيد:
پادشاهی را شنیدم به کشتن اسیری اشارت کرد بیچاره درآن حالت نومیدی ملک را دشنام دادن گرفت و سقط گفتن که گفتهاند هر که دست از جان بشوید...
در جمع آوري نسخه كاملي از گلستان سعدي، ابتدا از متن موجود در ويكينَسك استفاده كردم. اين متن نواقصي داشت كه به ويژه در ابيات جا افتاده نمودار ميشد. بنابراين متن موجود در ويكينَسك را با نسخهاي از گلستان به تصحيح و شرح دكتر خليل خطيب رهبر (انتشارات صفی علیشاه، تهران، 1348) كه بر اساس تصحيح مرحوم محمدعلي فروغي تنظيم شده مطابقت دادم. دیباچه و پنج باب از آن در سایت قرار داده شد و سپس وقفهای طولانی در کار افتاد. زمانی که دوباره تصمیم به ادامه گرفتم متوجه شدم که متن از ویکینسک حذف شده است. پایگاه پژوهشی آریابوم متن تقریباً کاملی را ارائه میداد که با شرح هم همراه بود ولی نوع صفحهبندی آن برای مطالعه پیوسته مناسب نیست. در عین حال متوجه شدم که همان متن ویکینسک را میتوانم در گنجور پیدا کنم و از آنجا به ویکینبشته راه پیدا کردم. با وجود اینکه متن آریابوم کامل بود، من همچنان به روش خودم در مطابفت دادن متن با نسخه مذکور ادامه دادم (شاید چون تایپ کردن اشعار سادهتر از کپی کردن آن بود!!)
با اين حال نكاتي وجود دارد كه بايد به آنها توجه كرد:
- توضيحات موجود همان است كه در سايت ويكينبشته موجود است كه البته چند مورد آن تصحيح شده ولي چيزي به آن اضافه نشده است. مشكلي كه وجود دارد آن است كه اگر بخواهيم توضيحي اضافه كنيم تمام شمارهبنديها به هم ميخورد. شايد روش بهتر استفاده از تگ abbr باشد.
- در متن ويكينبشته تمام حروف «ي» به صورت ی فارسي بدون دو نقطه در زير آن است، ولي من به علت آنكه از کامپیوترهای مختلفی با سیستم عامل ویندوز XP یا Vista استفاده کردهام در بعضی جاها از ي و بعصی جاها از ی استفاده كردهام. اين چه اهميتي دارد؟ اهميتش در اين است كه موقع جستجو نتايج بر اساس اينكه شما كدام ي را تايپ كنيد متفاوت است. البته Replace كردن تمام نمونههاي يك حرف (Character) در يك متن آسان است، اما مهم انعطافپذيري موتور جستجو است كه بتواند حروف مشابه را در متن بيابد.
- رسم الخط قديم در متن حاضر تا حدی حفظ شده ولی در برخی موارد به رسم الخط امروز نزدیکتر شده است.
به هر حال ميتوانم بگويم آنچه در اينجا عرضه ميشود متن كامل گلستان است. مسلماً این متن بدون غلط نیست و امیدوارم هر کس اشتباهی در آن میبیند به من اطلاع دهد.
و هنوز از فصل تابستان(!) بقیتی موجود بود که کتاب گلستان تمام شد. آخرين ويراستهی نويد در تاريخ 15 شهريور 1389, 10:43 |